Czym jest EUDR?
EUDR, czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115, ma na celu minimalizowanie wpływu Unii Europejskiej na globalne wylesianie i degradację lasów. Przedsiębiorstwa będą zobowiązane do udokumentowania pochodzenia produktów i zapewnienia, że proces ich produkcji nie prowadził do degradacji obszarów leśnych. Kluczowym elementem rozporządzenia jest wymóg, aby wszystkie firmy w łańcuchu dostaw monitorowały i raportowały wpływ swoich działań na wylesianie. Szczegółowe założenia EUDR opisywaliśmy w tym artykule.
Rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio, ale kraje członkowskie muszą je uzupełnić o szczegółowe przepisy krajowe.
Jakie rodzaje towarów obejmuje ustawa?
Regulacje dotyczą szerokiej gamy towarów i produktów pochodzących z sektorów związanych z wylesianiem: kakao, kawa, drewno, soja, bydło kauczuk czy palma olejowa.
Co ważne, przepisy dotyczą nie tylko surowców, ale także wszelkich produktów, które zostały z nich wytworzone.
Nowe organy i nowe uprawnienia
Zgodnie z założeniami ustawy zostaną wyznaczone wyspecjalizowane instytucje, które będą odpowiedzialne za kontrolę określonych grup towarów. Są to:
- Inspekcja Ochrony Środowiska – do której zakresu kontroli należy drewno i produkty z niego wytworzone;
- Inspekcja Handlowa – dla kauczuku i produktów z niego wytworzonych;
- Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – w zakresie kakao, kawy, palmy olejowej, soi i produktów z nich wytworzonych;
- Inspekcja Weterynaryjna – dedykowana dla kontroli bydła i produktów pochodnych.
Oświadczenie o należytej staranności
To kluczowy dokument, który przedsiębiorca musi złożyć, aby udowodnić, że towary i produkty objęte regulacją nie przyczyniły się do wylesiania ani degradacji lasów po dacie granicznej (31 grudnia 2020 r.) oraz zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji, w tym z zakresu ochrony środowiska, praw pracowniczych, praw człowieka, regulacji podatkowych i celnych.
Przedsiębiorcy będą tworzyć oświadczenia w oparciu o szczegółową dokumentację o swoich produktach i analizę ryzyka pochodzącą z systemu due diligence (obejmującego m.in. geolokalizację obszarów produkcji i weryfikację całego łańcucha dostaw).
Procedury kontrolne
Ustawa określi procedury kontrolne i sposoby ich przeprowadzania. Organy otrzymają odpowiednie narzędzia do weryfikacji każdego etapu łańcucha dostaw.
Przyjęcie projektu ustawy planowane jest na ostatni kwartał 2025 roku.