Ministerstwo Finansów zapowiedziało kompleksową reformę ordynacji podatkowej, która wprowadzi istotne zmiany w systemie podatkowym. Celem reformy jest uproszczenie procedur administracyjnych oraz zwiększenie przewidywalności regulacji dla podatników. Nowe przepisy mają poprawić relacje między podatnikami a administracją skarbową oraz ograniczyć biurokrację, a kluczowe zmiany obejmują modyfikację przepisów dotyczących raportowania schematów podatkowych (MDR) oraz rewizję zasad przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Zmiany w MDR

W ramach reformy planowane są istotne zmiany dotyczące Mandatory Disclosure Rules (MDR) – obowiązku raportowania schematów podatkowych. Celem będzie zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców i doradców podatkowych oraz ograniczenie liczby przypadków, w których konieczne jest przekazywanie informacji do organów skarbowych.

Wśród najważniejszych zmian znajdą się:

  • Zwolnienie niektórych podmiotów z obowiązku raportowania
    Radcowie prawni, adwokaci, doradcy podatkowi oraz rzecznicy patentowi zostaną zwolnieni z obowiązku raportowania MDR. Dotychczas musieli zgłaszać je do Krajowej Administracji Skarbowej, co prowadziło do konfliktów związanych z tajemnicą zawodową. Nowe przepisy przenoszą tę odpowiedzialność na podatników oraz ich księgowych lub inne podmioty uczestniczące.
  • Uproszczenie procedur raportowania
    Reforma zakłada likwidację zawiadomień MDR-2 oraz zmiany dotyczące częstotliwości raportowania MDR-3:

    • Likwidacja MDR-2 – usunięcie obowiązku informowania innych uczestników schematu podatkowego o braku możliwości zgłoszenia MDR.
    • Zmiana MDR-3 – podatnicy będą składać MDR-3 raz do roku zamiast po każdej implementacji schematu. Ponadto będą mogli przekazywać dokumenty za pośrednictwem pełnomocnika, co uprości procedurę i ograniczy ryzyko błędów formalnych.

Obniżenie kar za naruszenia

Obecnie za niezgłoszenie MDR lub opóźnienie w przekazaniu informacji grożą surowe kary sięgające 720 stawek dziennych (co w przypadku dużych przedsiębiorstw oznacza milionowe kwoty). Reforma przewiduje obniżenie maksymalnej kary do 240 stawek dziennych. Dodatkowo zostaną wprowadzone jaśniejsze kryteria oceny naruszeń i bardziej proporcjonalne podejście do nakładania sankcji, co zwiększy przewidywalność systemu MDR.

Zmiany w zasadach przedawnienia

Jedną z najważniejszych propozycji reformy jest uchylenie przepisu, który dotychczas przewidywał, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu. Reforma zakłada, że zobowiązania podatkowe będą przedawniać się zgodnie z ustawowym terminem, nawet jeśli zostały zabezpieczone zastawem skarbowym czy hipoteką.

Ograniczenie zawieszania biegu terminu przedawnienia

Obecnie jednym z głównych powodów zawieszenia biegu przedawnienia jest wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Według planowanych przepisów wszczęcie takiego postępowania nie będzie już automatycznie skutkować zawieszeniem przedawnienia – wyjątkiem będą jedynie najpoważniejsze przestępstwa podatkowe.

Uchwały abstrakcyjne

Ministerstwo Finansów planuje również wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego Ministrowi Finansów składanie wniosków do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwał abstrakcyjnych, co ma zapewnić jednolite stosowanie przepisów prawa podatkowego przez organy administracji skarbowej oraz zwiększyć przewidywalność decyzji podatkowych. Wprowadzenie tego rozwiązania to odpowiedź na głosy ze strony przedsiębiorców, którzy często wskazywali na rozbieżności w interpretacji przepisów, prowadzące do niepewności prawnej i trudności w planowaniu działalności.

Planowane zmiany są odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez przedsiębiorców i doradców podatkowych, którzy od lat wskazywali na nadmierną biurokrację i niejasność przepisów dotyczących raportowania MDR oraz przedawnienia zobowiązań podatkowych. Reforma ma zwiększyć przejrzystość systemu podatkowego, ograniczyć nadmierne obowiązki administracyjne, a także zapewnić większą ochronę i pewność prawną podatnikom. Rząd planuje przyjęcie projektu nowelizacji w drugim kwartale 2025 roku.